پاسخ به این سؤال که «دیسپورت بهتر است یا بوتاکس؟» پاسخ مطلق و یکسانی برای همهی افراد ندارد. انتخاب بین این دو مادهی تزریقی به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله قدرت عضلات صورت، ناحیهی تزریق، سن بیمار، هدف از تزریق (درمانی یا زیبایی) و از همه مهمتر تجربه و تشخیص پزشک.
در بسیاری از موارد، بیمارانی که عضلات فعالی دارند و هنگام خندیدن یا اخم کردن، انقباض عضلانی شدیدتری در ناحیهی دور چشم یا پیشانی دارند، ممکن است از تزریق دیسپورت نتیجهی مطلوبتری بگیرند. در مقابل، برای بیمارانی که هدف اصلی آنها بهبود چینوچروکها در حالت استراحت صورت است، تفاوت محسوسی میان بوتاکس و دیسپورت مشاهده نمیشود.
دیسپورت چیست؟ آیا دیسپورت نوعی بوتاکس است؟
نکتهای که اغلب باعث سردرگمی میشود این است که بوتاکس و دیسپورت دو مادهی کاملاً متفاوت تصور میشوند، در حالی که دیسپورت در واقع یکی از انواع بوتاکس است. هر دو از سم باکتری کلستریدیوم بوتولینوم نوع A (Botulinum Toxin Type A) ساخته میشوند و از نظر علمی، هر دو زیرمجموعهی خانواده نوروتوکسینهای نوع A هستند.
تفاوت اصلی در نام تجاری و فرمولاسیون است: ماده مؤثره بوتاکس (محصول شرکت آلرگان آمریکا) با نام علمی onabotulinumtoxinA شناخته میشود، در حالی که دیسپورت (محصول شرکتی بریتانیایی) با نام abobotulinumtoxinA عرضه میشود. این دو فرمولاسیون از نظر اندازه مولکول، میزان پروتئین همراه و نحوه پخش در بافت با هم تفاوت دارند، اما هر دو زیرمجموعه یک خانواده دارویی هستند و در FDA بهعنوان «بوتاکس» شناخته میشوند.
به بیان سادهتر، وقتی میگوییم «دیسپورت یا بوتاکس»، در واقع داریم دو برند مختلف از یک دسته دارویی را مقایسه میکنیم، نه دو ماده کاملاً متفاوت.
تفاوت دیسپورت و بوتاکس از نظر پخشپذیری و سرعت اثر
یکی از تفاوتهای مهمی که در مطالعات مختلف به آن اشاره شده، میزان پخشپذیری (Diffusion) دیسپورت در مقایسه با بوتاکس است. دیسپورت معمولاً پس از تزریق، در سطح وسیعتری از عضله پخش میشود. این ویژگی میتواند در نواحیای مانند پنجه کلاغی دور چشم و پیشانی یک مزیت محسوب شود، چون با تعداد تزریق کمتر میتوان ناحیه بزرگتری را پوشش داد. اما در عین حال نیازمند دقت بالاتر پزشک در انتخاب دوز و محل تزریق است، چرا که پخش بیش از حد میتواند روی عضلات مجاور هم اثر بگذارد.
از نظر سرعت شروع اثر نیز بسیاری از بیماران دیسپورت گزارش میکنند که اثر اولیه طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت قابل مشاهده است، در حالی که بیماران بوتاکس معمولاً باید ۳ تا ۵ روز صبر کنند. با این حال ماندگاری هر دو ماده معمولاً در بازهای مشابه (حدود ۳ تا ۴ ماه) قرار دارد و به متابولیسم بدن فرد و سبک زندگی او بستگی دارد.
از نظر دوز تزریق نیز باید توجه داشت که مطالعات بالینی معمولاً از نسبت دوز ۲.۵ به ۱ استفاده میکنند؛ یعنی حدوداً ۲۵ واحد دیسپورت معادل ۱۰ واحد بوتاکس است. این موضوع به این معنا نیست که دیسپورت ضعیفتر است، بلکه واحدشماری دو محصول با هم متفاوت است و پزشک باید بر این اساس دوز را تنظیم کند.
ماندگاری بوتاکس بهتر است یا دیسپورت؟
از نظر علمی، تفاوت چشمگیری در ماندگاری اثر بوتاکس و دیسپورت گزارش نشده است. مطالعات بالینی و تجربه واقعی بیماران نشان میدهد هر دو ماده معمولاً بین ۳ تا ۴ ماه دوام دارند و این تفاوتهای جزئی بیشتر به عواملی مانند متابولیسم، قدرت عضله و تکنیک تزریق مربوط است تا خود محصول.
برخی پزشکان معتقدند که در بعضی بیماران، بوتاکس کنترلپذیری بالاتری دارد و برای نواحی ظریفتر صورت مانند دور لب و دور چشم، انتخاب مطمئنتری محسوب میشود، چون کمتر در بافت اطراف پخش میشود. بنابراین نمیتوان گفت یکی از این دو بهطور قطعی ماندگاری بیشتری دارد؛ بلکه کیفیت تزریق و انتخاب درست بیمار نقش تعیینکنندهتری نسبت به نام برند ایفا میکند.
دیسپورت برای کدام نواحی صورت مناسبتر است؟
به دلیل پخشپذیری بیشتر، دیسپورت معمولاً برای نواحی بزرگتر مانند پیشانی و خطوط اخم بین ابرو انتخاب مناسبی است، چون با تعداد نقاط تزریق کمتر، پوشش یکنواختتری ایجاد میکند. در مقابل، برای نواحی کوچک و دقیق مانند دور لب، خط خنده یا پنجه کلاغی ظریف زیر چشم، بوتاکس به دلیل ماندن دقیقتر در محل تزریق، اغلب گزینه ایمنتری شناخته میشود.
با این حال، انتخاب نهایی باید توسط پزشک و بر اساس آناتومی اختصاصی صورت هر فرد انجام شود، نه صرفاً بر اساس قوانین کلی.
آیا دیسپورت یا بوتاکس عوارض دارند؟
بوتاکس و دیسپورت، در صورت تزریق توسط پزشک متخصص و با دوز مناسب، از ایمنترین روشهای جوانسازی غیرتهاجمی صورت به شمار میروند. عوارض احتمالی مانند افتادگی پلک، عدم تقارن، کبودی یا سردرد معمولاً خفیف و موقتی هستند و اغلب در اثر تزریق نادرست یا انتخاب ناحیهی اشتباه رخ میدهند، نه خود دارو.
نکتهای که باید مدنظر داشت این است که دیسپورت در فرمولاسیون خود از لاکتوز (قند شیر) استفاده میکند، بنابراین افرادی که به پروتئین شیر گاوی حساسیت دارند، باید پیش از تزریق این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند.
به همین دلیل تأکید میشود که تزریق بوتاکس یا دیسپورت باید حتماً در مراکز معتبر و توسط پزشک آشنا به آناتومی عضلات صورت انجام شود.
جمعبندی؛ برندهی بازی دیسپورت است یا بوتاکس؟
اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، در این «بازی» برندهی مطلقی وجود ندارد، چون اساساً هر دو از یک خانواده دارویی هستند. دیسپورت در عضلات فعال و چینوچروکهای دینامیک نواحی بزرگ مانند پیشانی ممکن است عملکرد بهتری از خود نشان دهد، در حالی که بوتاکس همچنان بهعنوان گزینهای کلاسیک، قابل پیشبینی و محبوب برای نواحی ظریفتر صورت جایگاه ویژهای دارد.
در نهایت، برندهی واقعی این رقابت، پزشکی است که با شناخت دقیق صورت شما، بهترین انتخاب را انجام دهد؛ انتخابی که نتیجهی آن، چهرهای طبیعی، شاداب و بدون اغراق خواهد بود.
